Vai al contenuto

Pagina:Algarotti, Francesco - Saggi, 1963 - BEIC 1729548.djvu/514

Da Wikisource.
508 orazio

Quintilio potè apprendere Orazio l'arte del fare i versi difficilmente, come abbastanza apparisce da quanto egli dice nella Poetica. E come poi egli mostra in una epistola scritta nella maggior maturità del suo ingegno, egli divenne verso di sé il più severo Quintilio[1].

[2]

  1. ↑

    At qui legitimum cupiet fecisse Poema,
    Cum tabulis animum censoris sumet honesti:
    Audebit, quaecumque parum splendoris habebunt,
    Et sine pondere erunt, et honore indigna ferentur,
    Verba movere loco, quamvis invita recedant,
    Et versentur adhuc intra penetralia Vestae.
    Obscurata diu populo bonus eruet, atque
    Proferet in lucem speciosa vocabula rerum,
    Quae priscis memorata Catonibus atque Cethegis,
    Nunc situs informis premit et deserta vetustas;
    Adsciscet nova, quae genitor produxerit usus.
    Vehemens et liquidus puroque simillimus amni
    Fundet opes, Latiumque beabit divite lingua;

  2. ↑

    Ex oculis rorem: saliet, tundet pede terrain.
    Ut qui conduciti plorant in funere, dicunt
    Et faciunt prope plura dolentibus ex animo: sic
    Derisor vero plus laudatore movetur.
    Reges dicuntur multis urgere culullis
    Et torquere mero, quem perspexisse laborent.
    An sit amicitia dignus. Si carmina condes,
    Nunquam te fallant animi sub vulpe latentes.
    Quintilio si quid recitares, «Corrige, sodes,
    Hoc», aiebat, «et hoc». Melius te posse negares
    Bis terque expertum frustra? delere iubebat,
    Et male tornatos incudi reddere versus.
    Si defendere delictum, quam vertere malles,
    Nullum ultra verbum, aut operam sumebat inanem,
    Quin sine rivali teque et tua solus amares.
    Vir bonus et prudens versus reprehendet inertes,
    Culpabit duros, incomptis allinet atrum
    Transverso calamo signum, ambitiosa recidet
    Ornamenta, parum Claris lucem dare coget,
    Arguet ambigue dictum, mutanda notabit,
    Fiet Aristarchus.

    (in Arte poet., [426-450])

    ..... calidum scis ponere sumen,
    Scis comitem horridulum trita donare lacerna,
    Et «verum», inquis, «amo: verum mihi dicite de me».

    (Pers., Sat. I, [53-55]).