Primulas (1907)

Da Wikisource.
Jump to navigation Jump to search
Peider Lansel

1907 P Indice:Decurtins - Rätoromanische chrestomathie, VIII.djvu Primulas Intestazione 17 febbraio 2016 25% Da definire

EPUB silk icon.svg EPUB  Mobi icon.svg MOBI  Pdf by mimooh.svg PDF  Farm-Fresh file extension rtf.png RTF  Text-txt.svg TXT

[p. 514 modifica][p. 8] Not da stad.

Sot l' alossêr in fluor no ans tschantettan
Cun tavellar bainbod … il temp passet,
Tard eira gnü cur no darché tuornettan
Vers il comün ch' uossa poseiva quiet.

5 Cassü nel tschel la sblacha glüna gniva
Sa fatscha tanter nüvlas a mossar,
Sot seis rifless clêr il vadret glüschiva,
In fond d' la val 's udiva l' En passar.

La fina tschiera sü dad el 's dozeiva
10 In ôt chatschada tras ün vent liger
Ma 'l god cun tot sa romma la tratgneiva
Sco cur pass' ün agné spêr ün rösêr.

No jeivans silenzius la poesia
Da quel momaint ans comoveiv' il pet;
15 Dond liber cuors a tot
ma fantasia
In quella saira sun dvantá poet!

1884.

[p. 9] Greiv cumgià.

Spessa croda la fraida plövgia d' utuon,
Melancolica tschiera zopa noss munts,
Trist es il di e 'l cumgià! Chi sa cura
Ch' eu darchè tuornarà a riverar ma val?

[p. 515 modifica][p. 12] Sulai d' inviern.

Ün raz d' sulai aint in ma chombra croda
     Be sper mis let;
Debel sulai d' inviern chi na risçhoda.
     Eu sun sulet,

5 Sulet e trist! Ingüna fatsch' amia
     Intuorn na 'm sta-
Üna pac daletaivla cumpagnia
     Es ün malà.

Eisters 'm asistan, bain cha serviziaivels
     10 L' intern es frai,
Sainza vulair stögl 'm impissar süls flaivels
     Razs da sulai!


[p. 15] Segn da not.

La sçhürdüm vegn sur la verda
Val as stender, … … sur il god
El nel aier leiv as perda
L' ultim sun del segn da not.

5 Sü dal fond da la valada,
Chi 's perderscha per durmir,
Ma 's fermond, si' adüsada
Vegla vusch fa l' En dudir.
=== no match ===


„Diou' t perschüra Engiadina!“
10 Sun ils pleds da sa chanzun;
Tras la quieta not alpina
Va solenna l' uraziun.

[p. 516 modifica][p. 24] Feista.

Sü per jassas e plazas
Da la vegla citad,
Uschiglö tant desertas
Ün grond pövel hoz va.

5 Las anticas fatschadas
Da josom fin pro 'ls tets
Sun cun fluors ifitadas
Cun damascs e tapets.

Or dal dom, vusch solenna,
10 Tuna l' orgiel immens,
Tranter milli chandailas
E 'l füm blau da l' incens.

Eir il tschel chi sia feista
Hoz a tots fa palais
15 El blauischem as stenda
Sur umans e paiais.
 
Siena 1886.


[p. 24] Dits sumbrivaints.

Dits sumbrivaints cha na risclêra
Ingün sulai cun glüsch dorada,
Ma ch' ün zindal da spessa tschiera
Sur tot las chosas 's es posà.

5 Sco vo svanid' in luntananza
Am vegn avant la vita mia,
Nianc' il sulai da l' algordanza
Riv' a sclêrir tot il passà.


[p. 30] Clêr d' glüna.

Ingotta na rumpa
La pasch da quist' ura,
L' ual chi rumura
Es l' unica vusch.

[p. 517 modifica]


5 La glüna sclêrischa
La val rumanzada,
Eu 't guard o ruinada
Baselgia cassü.

E sur ta ruina
10 La tschiera chi 's stenda
Sco vegla legenda
Del veider passà.

Meis ögl na distingua
Plü quai chi 'l circonda,
15 Insembel cufonda
Visiun et realtad.


p. 35] Sco albs utschés tuornan.

Sco albs utschés tuornan las stanglas vailas
In lunga stribla qua al port ardaint,
Uossa cha pac a pac vegnan las stailas
Tmüchas as ivüdond in Oriaint.

[p. 518 modifica]



5 Be amo l' ur d' üna nüvla luntana
Da cotschen tendscha il sulai svani
E vers terra cumainza darché plana
L' eterna lotta tanter not e di. —

Sül tschel fingià sçhür ün fin arc dorà
10 Straglüscha vi' e plü ferm
E prus ivüda seis fö adüsà
Il far, da la terr' ultim term.



Cun üna lunga stribla d' argient
La glüna 's speila aint in l' onda
15 Smossa dal vent;



Infant cha il luntan horizont
D' üna grischainta tschiera
Va 's cuvernond.

Viaregio 1888.


[p. 36] Sül cunfin.

Da la Norbertshöhe sur Danuder Austria.

Qua pro l' extrem cunfin, sün l' ur del god
Ingio 'l stradun vers eistra terra 's volva,
Eu 'm ferm guardond, sco chi foss massa bod,
Da tor cumgiá il cor nun as risolva.

5 Cun ils ögls cregns am ferm qua at guardar
O quieta val sclerida da la glüna;
L' imaigna tia vögl in mai gravar
Cha sün meis ir ell' am cumpogn' adüna.
 
Cun tai eu lasch blers sömis suriaints,
10 Del temp passà l' ota ventür' interna,
Meis cor sçharpond hoz quels lioms possaints
Porta cun sai increschantüm … … … … eterna.

Eir schi am sarà dat ün di luntan
Qua da tuornar in taschantond ma brama,
15 Las novas spranzas chi 'm atiraran
Vers tai ma val, o amuraivla mamma.

[p. 519 modifica]


Na 'm pon ma render quai cha hoz d' intuorn
As saint il cor e greiv per quai 's separa;
E nel calsch dad algrezia del rituorn
20 Quist pissêr crodarà sco larm' amara.
 

1887


[p. 37] Ave spes!

Il di uossa svanescha
La quieta not es qua;
Meis cor quel as banduna
Als sömis del passà.
5 Sulet aint in ma stanza
Eu stun e trist suspür,
     Ve tü o dutscha spranza
     Cha tot intuorn es sçhür!

Sçhüra dvant mai la via,
10 Sçhür sur da mai il tschel,
Ingüna staila glüscha,
Ingün cufort fidel.
Ün' ultim' algordanza
Dschiglus' in mai perchür;
     15 Ve tü o dutscha spranza
     Cha tot intuorn es sçhür!


[p. 39] Infanzia.

Quill-Nuvola.svg
«

Dis fortünos! Infanzia, quaid aurora!
Flur ch' in passand apaina l' hom respira!
Sömi luntan ch' ün tscherch e ch' ün adora!
Alaunt il pass — il temp vain ch' ün suspira!
GIOV. SINGER.

»

Felizi cuorrast tü tras êrs e sendas
Del vegl zardin cha il sulai surdora,
Per far ün püschel est in grond' fatschendas;
Dits fortünats! Infanzia, quaid' aurora!

5 Eu dod inminchatant ta vusch chi ria,
Ell' ün surir eir sün meis lefs atira.
O dutsch' infanzia temp plain da poesia,
Flur ch' in passand apaina l' hom respira!

[p. 520 modifica]



Eir sch' ella 's perda, 's perda per adüna,
10 Pür l' algordanza d' ella ma na mora,
Reista tras il müdar da la fortüna
Sömi luntan ch' ün tscherch' e ch' ün adora! …

O giod' infant! Ti' inozaint öglada
Serain' in la daman d' la vita mira,
15 Eu vuless dir a ti' etad beada:
Alaunt il pass! — Il temp vain ch' ün suspira! …


[p. 43] Todenvolk.

Eu sömgiet, ün lö sulvadi
Sul e trist sco or dal mond,
Grischa tschiera sün la terra
Nüvel grisch sün l' horizont.

5 In la meza glüsch confusa
Gniva, stran' apariziun,
Da sumbrivas üna lunga
Ma glivronta prozessiun.

Ellas eiran tot veladas,
10 Ora sot il nair zindal
Be ils ümeds ögls glüschivan
Cun ün fraid rifless d' atschall.
 
Davant mai ellas passeivan
Fraidas, mütas, … am guardond
15 Cun l' indefinibl' öglada
Dad ün esser moribond.

Sün la fin cur ch' eu tratgnair
Na podet plü ma suldüm
Eu vezet tratt' aint da nair
20 A passar ma juventüm.


[p. 46] L' anguel.


„Opus ignoti.“

Da la vegla baselgia sur la sçhüra
Port' ün anguel in dschnuoglas es posá,
A quels chi aintran il binvgnaint el dá
Cun prus surir intuorn la bocca püra.

[p. 521 modifica]


5 Adüna cur ch' eu pass quella figüra
Usché graziusa am atira lá
E seis surir etern nel crap fixá
Am para quel da viva creatüra.

Chi sa? Forsa l' artist amet ün di
10 Et el l' imaigna da la bain amada
Sot fuorma dad ün anguel ha sculpi;

In ôt in ün sonch lö el l' ha plazada,
Sanctifichond il sömi seis svani
Cun l' ümla cretta da l' etad passada.


[p. 47] In mort da … G. F. Caderas.

(25. November 1891.)

Uoss' hest chatto eir tü la pêsch brameda
Nel sulagliv sunteri, vegl poet!
Ma nus sentins cha cun l' antic … afet
Vaigla serain tieu spiert sur la valleda.

5 Tü l' hest in vita fidelmaing ameda
Et in sieu lod tieu chaunt as aduzet;
Il plaunt ch' ün fo per tieu spartir dandet
Prova cha tü nun l' hest invaun chanteda.

Uoss' ais inviern, l' eterna giuventüna
10 Del god ans do ün craunz, pel tömbel tieu,
Chi mê na perda la colur severa.

Nus 't savains gro, poet, uoss' et adüna
Cha tü davaunt noss ögls hest saimper tgnieu
Ota del ideel l' alva bindera!


Signal.

(Annalas XII, p. 360.)

In la … s-chürdüm creschainta
Para plü grand il munt,
El port' üna glüschainta
Staila süsom il frunt.
 
5 E quell' in la sumbriva
Con seis intschert tremblar
Sumagli 'a flamma viva
Sur ün imme
ns altar.

P. J. Derin.


Signal.

(Annalas XII, p. 360.)

In la … s-chürdüm creschainta
Para plü grand il munt,
El port' üna glüschainta
Staila süsom il frunt.
 
5 E quell' in la sumbriva
Con seis intschert tremblar
Sumagli 'a flamma viva
Sur ün imme
=== no match ===
ns altar.

Ot sur la terra s-chüra …
10 Arda fidel signal:
L' inarrivabla, püra
Flamma del ideal! …

P. J. Derin.

[p. 522 modifica]La mammaduonna.

(Annalas XII, p. 360.)

Chod arda il mezdi da stà …
E chod ais' eir nella stüvetta:
Tuots sun sül fuond e han laschà
La mammaduonna be suletta.

5 Ün grand silenzi. Nel chantun
Con monoton tictac va l' ura;
Cunter ils vaiders del balcun
Ün spers tavan cloccand schuschura.

Coura sün via srantunand
10 Vers il tablà ün char festina;
Pro mincha squass, cha el vain dand,
Talocca cler' üna brunzina.

La veglia, ils stanguels mans in crusch,
Uossa non ha plü spranz' ingüna
15 Otra, co 'l di saja dastrusch,
Ch' ella pos' oura per adüna.

P. J. Derin.