Pagina:Decurtins - Rätoromanische chrestomathie, VIII.djvu/99

Da Wikisource.
Jump to navigation Jump to search


Hans da Sax possedaiva qualche drets sur la cited d' Ilanz et era signiur sur il cumön della Foppa, da Vals, Flem e Lugnezza.

Il cunt Hugo da Werdenberg - Heiligenberg regniaiva sur las vschinaunchas … da Trin e Tamins.

Al cunt Heinrich da Werdenberg - Sargans appartgnaiva Schams e Val - Reno, Leuenberg e Schleuis, Tusauna, Heinzenberg e Tschappina. Da velg inno libers eran ils abitants sur il god da Flem, que ais in Lax; e quels in Val - Reno s' avaivan reservo lur veglias liberteds e drets, cur 1277 eran intros suot la protecziun da Walther da Vaz.

Ils sudets signiurs informos dall' uniun e ferma resoluziun del pövel, et udind, cha l' abate da Disentis … appruvaiva lur dumandas, as declarettan eir els pronts tiers tuot que chi füss güst et apussaivel. Be il cunt Heinrich da Werdenberg - Sargans … nun vulaiva savair novas da quist' intenziun del pövel, e scomandet a sia glieud da pigler part a quella. Quels da Tusauna, Tschappina e Heinzenberg obedittan, ma quels da Val - Reno e Schams intrettan nella lia.

Nella mited del mais Marz, mamvalg, al alver del sulalg, eran radunos sper la chapella da St. Anna ils baruns e cunts cun lur cavaliers e nöbels, ils soprastants et ansiauns della glieud libra e dels sudits, et intuorn els, in ün circul, ils melgders et ils pü curagius [p. 215] homens our dal pövel. Cul cho scuvert urettan els a Dieu, intrettan in discussiun sopra il contenut da lur lia, gnittan d' accord, elevettan lur mauns e gürettan il seramaint, sco cha l' abate da Disentis als dschet avaunt. Tres quel impromettettane: …

„D' esser e rester buns e fidels amihs e chers confederos, infin
„cha muond düra; da s' assister vicendevolmaing cun roba, pajais
„e glieud, in deffaisa della güstia, della pesch, dellas stredas e
„del liber traffic;“
„Da mantegner e deffender ogni signiur, taunt ecclesiastic, co
„laic, innöbel e nöbel, pover e rich, e tuots ils members della 30
„lia nel giodimaint da lur drets e possessiuns:“
„Da s' assister vicendevolmaing in guerra et in pesch, da
„tschercher güstia tiers il güdisch, e na cun la foarza; dad impedir
„tuota violenzia, e da chastier ils disobediaints, chi nun vulessan
„rispetter las decisiuns del güdisch.“


Quaist et oter statuittan els, corroborettan il tuot tres ün solen güramaint, … e munittan la charta della lia cun lur suottascripziuns e sagels. Tres quista lia gnit il pövel garantieu dallas violenzias dels signiurs ngüsts e dal arbitrio dels guvernaturs, ma eir arcuntschieus e rispettos ils drets dels cunts e baruns sur il pövel, taunt inavaunt cha als appartgniaivan 40 …